Chuyển dạ sinh non
• Sinh non là khi trẻ được sinh ra ở tuổi thai từ hết 22 tuần đến trước 37 tuần.
• Phân loại theo WHO 2014:
- Sinh cực non: < 28 tuần
- Sinh rất non: từ 28 – < 32 tuần
- Sinh non trung bình: từ 32 – 33 tuần 6 ngày
- Sinh non muộn: từ 34 – 36 tuần 6 ngày
- Thai gần đủ tháng: từ 37 – 38 tuần 6 ngày
- Thai đủ tháng: từ 39 – 41 tuần
II. YẾU TỐ NGUY CƠ
• Tiền căn sinh non
• Tuổi mẹ < 17 hay > 35
• Tình trạng kinh tế xã hội thấp
• Suy dinh dưỡng (BMI <18,6)
• Hút thuốc, uống rượu
• Đa thai, chuyển nhiều phôi trong thụ tinh ống nghiệm.
• Tử cung dị dạng
• Viêm cổ tử cung
• Hở eo tử cung, chiều dài kênh cổ tử cung ngắn…
III. CHẨN ĐOÁN
1. Lâm sàng
• Có 4 cơn gò tử cung trong 20 phút hay 8 cơn trong 60 phút, cơn gò sờ thấy được và gây đau.
• Cổ tử cung mở ≥ 2cm hoặc xóa trên 80%.
• Có sự thay đổi ở cổ tử cung được nhận định bởi một người khám trong nhiều lần khám liên tiếp.
Các dấu hiệu khác: ra nhớt hồng hoặc dịch nhầy cổ tử cung, đau thắt lưng, trằn nặng bụng.
2. Cận lâm sàng
• CTG: Theo dõi tim thai, cơn gò tử cung.
• Siêu âm ngả âm đạo đo chiều dài kênh cổ tử cung (< 25mm).
• Có thể xét nghiệm fetal fibronectin (fFN) (theo hướng dẫn của nhà sản xuất).
IV. XỬ TRÍ
1. Dự phòng
• Xác định nhóm bệnh nhân có nguy cơ cao.
• Hướng dẫn sản phụ các yếu tố nguy cơ.
• Chế độ ăn uống hợp lý, đầy đủ dinh dưỡng.
• Không hút thuốc uống rượu, nghỉ ngơi nhiều, giảm vận động nặng.
• Hạn chế số lượng phôi chuyển ở những phụ nữ có hỗ trợ sinh sản nhằm hạn chế đa thai.
• Tầm soát và điều trị viêm cổ tử cung ở tuổi thai từ 24-28 tuần.
• Khâu vòng cổ tử cung hoặc dùng Pessary cổ tử cung dự phòng hoặc nếu có hở eo tử cung.
• Phòng ngừa bằng Progesterone (ở sản phụ có tiền căn sinh non, cổ tử cung ngắn):
- Sử dụng thuốc từ 16-36 tuần.
- Không tiền căn sinh non, chiều dài kênh cổ tử cung <20mm, tuổi thai < 24 tuần có thể dùng 90mg Progesterone dạng gel hay đặt 200mg Progesteron/ngày đến 34-36 tuần.
- Tiền căn sinh non từ 20-36 tuần: tiêm 17α Hydroxy progesteron caproate 250mg/ tuần hoặc đặt âm đạo 200mg Progesteron/ngày kết hợp khâu cổ tử cung nếu chiều dài kênh cổ tử cung < 25mm và tuổi thai < 24 tuần.
2. Điều trị
Mục tiêu điều trị
• Cho phép can thiệp kịp thời các trường hợp sinh non (giảm bệnh suất và tử suất cho thai nhi).
• Đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi
• Hạn chế nhập viện các thai kỳ không có nguy cơ sinh non cao.
• Có thời gian dùng đủ liều corticosteroid cho tuổi thai từ 24-34 tuần.
Hỗ trợ phổi:
- Thường quy cho thai 28-34 tuần.
- Thai 26-28 tuần: cân nhắc tùy trường hợp.
Nguyên tắc điều trị
• Hướng dẫn sản phụ nằm nghỉ ngơi tuyệt đối, không kích thích đầu vú và tránh giao hợp .
• Ăn uống hợp lý đầy đủ dinh dưỡng. Ăn nhiều trái cây, rau xanh, ngũ cốc để tránh táo bón.
• Dùng thuốc cắt cơn gò trong vòng 48 giờ, cố gắng trì hoãn cuộc sinh ít nhất 24 giờ.
• Không phối hợp nhiều loại thuốc cắt cơn gò cùng lúc.
• Không điều trị dọa sinh non cho thai từ 36 tuần trở lên.
• Hỗ trợ phổi thai bằng corticosteroid.
• Phối hợp với BS sơ sinh chuẩn bị phương tiện hồi sức và chăm sóc trẻ sơ sinh non tháng.
Điều trị cắt cơn gò bằng thuốc
• Chống chỉ định tuyệt đối
- Nguy cơ cho mẹ và thai do kéo dài thai kỳ hay nguy cơ do thuốc cao hơn nguy cơ sinh non.
- Thai chết trong tử cung.
- Thai dị tật bẩm sinh nặng.
- Thai suy cấp.
- Tiền sản giật nặng hay sản giật.
- Nhiễm trùng ối.
• Chống chỉ định tương đối
- Xuất huyết trước sinh nhiều (cân nhắc trong nhau tiền đạo).
- Thai suy dinh dưỡng nặng trong tử cung
- Đái tháo đường phụ thuộc insulin (có thể dùng Atosiban)
- Đa thai (tăng thể tích huyết tương, cường aldosteron) nguy cơ thuốc tác động nặng lên tim mạch, phù phổi cấp nên không sử dụng
Nifedipine và Salbutamol.
- Ối vỡ non.
3. Dùng corticosteroid
• Chỉ định: Tuổi thai từ 24-34 tuần. Dùng thuốc 1 đợt duy nhất.
- Thường quy cho thai 28-34 tuần.
- Thai 26-28 tuần: cân nhắc tùy trường hợp.
• Chống chỉ định sử dụng Corticosteroid: không thể trì hoãn hoặc không nên trì hoãn chuyển dạ trong 48 giờ hay tuổi thai > 34 tuần hay tỉ lệ Leucithin/ Sphingomyelin >2.
- Betamethasone 12mg TB 2 liều cách nhau 24 giờ
- Hoặc Dexamethasone 6mg TB 4 liều cách nhau 12 giờ
Nhận xét
Đăng nhận xét