KỸ THUẬT CẤY VÀ RÚT QUE CẤY TRÁNH THAI

 

KỸ THUẬT CẤY, RÚT QUE IMPLANON NXT


1. Trước khi cấy Implanon NXT

Nhân viên y tế cần đảm bảo những điều sau:

  • Hỏi bệnh sử và khám thực thể khách hàng.

  • Khách hàng không mang thai và không có chống chỉ định (CCĐ).

  • Khách hàng hiểu lợi ích và rủi ro của IMPLANON NXT.

  • Khách hàng đã nhận được một bản Thông tin Sản phẩm đi kèm sản phẩm.

  • Khách hàng đã xem xét và ký biểu mẫu đồng ý cấy que.

  • Khách hàng không bị dị ứng với thuốc sát khuẩn hoặc thuốc gây tê được sử dụng trong khi cấy.

2. Vật dụng để cấy

Cấy IMPLANON NXT trong điều kiện vô khuẩn. Cần có:

  • Bàn khám, Khăn trải phẫu thuật vô khuẩn, Găng tay vô khuẩn.

  • Dung dịch sát khuẩn, Bút đánh dấu phẫu thuật.

  • Thuốc gây tê tại chỗ, Kim và ống tiêm.

  • Gạc vô khuẩn, Băng dính, Băng ép.

3. Tư thế người phụ nữ trước khi cấy

  • Người phụ nữ nằm ngửa, tay gập khuỷu tay và đặt nhẹ nhàng lên đầu hoặc gần đầu.

  • Để giúp bảo đảm que cấy được đưa vào ngay dưới da, chuyên gia y tế nên thấy sự đưa ra phía trước của kim bằng cách quan sát thiết bị cấy từ phía bên, không phải từ phía trên cánh tay. Khi quan sát từ phía bên, có thể nhìn thấy rõ vị trí cấy và sự di chuyển của kim ngay dưới da.

4. Xác định vị trí cấy

  • Xác định vị trí cấy ở mặt trong của phần trên cánh tay không thuận. Vị trí cấy này nằm trên cơ tam đầu khoảng 8-10 cm (3-4 inch) từ mỏm lồi cầu trong xương cánh tay và 3-5 cm (1,25-2 inch) phía sau (dưới) rãnh giữa cơ nhị đầu và cơ tam đầu.

  • Vị trí này nhằm tránh các mạch máu lớn và các dây thần kinh nằm trong và xung quanh rãnh này. Nếu không thể đưa que cấy vào vị trí này (ví dụ ở người phụ nữ có cánh tay gầy), que cấy nên được đưa vào phía sau càng xa rãnh càng tốt.

  • Que cấy nên được cấy vào lớp ngay dưới da.

5. Đánh dấu vị trí cấy (có thể)

Đánh dấu vị trí cấy bằng bút đánh dấu phẫu thuật. Làm hai dấu:

  • Đầu tiên, đánh dấu vị trí sẽ đưa que cấy etonogestrel vào.

  • Thứ hai, đánh dấu một điểm ở gần 5 cm (2 inch) (về phía vai) đến điểm đầu tiên (dấu dẫn hướng đóng vai trò hướng dẫn trong quá trình cấy).

  • Sau khi đánh dấu cánh tay, xác nhận vị trí cấy ở đúng vị trí trên mặt trong cánh tay.

6. Quy trình cấy IMPLANON NXT

  • Làm sạch da vùng cấy bằng dung dịch sát khuẩn. Gây tê khu vực cấy (bằng thuốc xịt gây tê hoặc tiêm 2 mL lidocain 1% ngay dưới da dọc theo đường cấy).

  • Tháo thiết bị cấy Implanon NXT vô khuẩn ra khỏi bao; giữ dụng cụ ngay phía trên kim ở khu vực bề mặt nhám, tháo nắp bảo vệ trong suốt (thấy que cấy có màu trắng).

  • Không được chạm vào thanh trượt màu tím cho đến khi bạn đã đưa hết chiều dài của kim vào dưới da (tránh làm que cấy phóng thích sớm).

  • Nhân viên y tế quan sát thiết bị cấy từ phía bên, dùng bàn tay kia căng da quanh vị trí cấy hướng về phía khuỷu tay.

  • Đâm nhẹ nhàng mũi kim qua da với đầu kim hơi nghiêng một góc khoảng dưới 30°.

  • Đưa kim vào cho đến khi mặt vát nằm ngay dưới da. Hạ thiết bị cấy xuống nằm ngang vị trí cấy, vừa dùng đầu kim nâng da lên vừa luồn kim đến hết chiều dài kim (có thể cảm thấy sức cản nhẹ).

  • Giữ thiết bị cấy ở cùng vị trí, mở khóa thanh trượt màu tím bằng cách đẩy nhẹ xuống, di chuyển thanh trượt lùi lại hoàn toàn cho đến khi dừng lại (không di chuyển thiết bị cấy trong khi di chuyển thanh trượt).

  • Lúc này que cấy đang ở vị trí cuối cùng dưới da và kim được khóa bên trong thân thiết bị. Rút thiết bị cấy ra.

  • Lưu ý: Nếu không giữ thiết bị cấy cố định hoặc thanh trượt không lùi hoàn toàn, que cấy có thể nhô ra ngoài. Nếu xảy ra, cần rút que cấy ra và thực hiện thủ thuật mới với thiết bị mới. Không đẩy que cấy nhô ra lùi trở lại vào đường rạch.

7. Xác định sự hiện diện của que cấy

  • Đắp một miếng băng dính nhỏ trên vị trí cấy.

  • Luôn xác minh sự hiện diện của que cấy trong cánh tay ngay sau khi cấy bằng cách sờ nắn cả hai đầu của que cấy (độ dài khoảng 4 cm).

8. Các bước sau khi cấy

  • Yêu cầu người phụ nữ sờ thấy que cấy.

  • Băng ép bằng gạc vô khuẩn để giảm bầm tím; có thể tháo băng ép trong 24 giờ và băng dính nhỏ sau 3 đến 5 ngày.

  • Hoàn thành Phiếu dành cho người sử dụng và đưa cho khách hàng giữ; hoàn thành nhãn dính dán vào hồ sơ y tế.

  • Thiết bị cấy chỉ sử dụng một lần và phải được loại bỏ theo quy định xử lý chất thải nguy hại sinh học.

9. Nếu không sờ thấy que sau khi cấy

  • Kiểm tra thiết bị cấy (kim cần được rút lại hoàn toàn và chỉ nhìn thấy đầu màu tím của thanh bịt).

  • Sử dụng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh do que cấy có tính chắn bức xạ:

    • X-quang 2 chiều

    • Chụp cắt lớp điện toán (CT scan)

    • Siêu âm quét với đầu dò cao tần tuyến tính (10 MHz hoặc cao hơn)

    • Chụp cộng hưởng từ (MRI)

  • Cần định vị que cấy bị cấy sâu và rút càng sớm càng tốt để tránh nguy cơ di chuyển xa.

RÚT QUE CẤY: ĐỊNH VỊ QUE LÀ CẦN THIẾT

1. Nguyên tắc định vị trước khi rút

  • Phải luôn định vị que cấy trước khi cố gắng rút que.

  • Định vị bắt đầu bằng việc sờ nắn.

  • Hoặc xác nhận sự hiện diện của nó trong cánh tay bằng kỹ thuật hình ảnh:

    • X-quang 2 chiều

    • Siêu âm quét với đầu dò cao tần tuyến tính (10 MHz hoặc cao hơn)

    • Chụp cắt lớp điện toán (CT)

    • Chụp cộng hưởng từ (MRI)

2. Các tình huống lâm sàng khi định vị que cấy

  • Đôi khi có các báo cáo về việc di chuyển que cấy; thông thường điều này liên quan đến sự di chuyển nhẹ so với vị trí ban đầu nhưng có thể dẫn đến không sờ thấy được que cấy ở vị trí cấy.

  • Có thể không sờ thấy que cấy khi que cấy đã được cấy sâu hoặc bị di lệch và do đó có thể cần phải có các thủ thuật chụp hình ảnh để định vị que cấy.

  • Nếu không thể tìm thấy que cấy trong cánh tay sau những nỗ lực định vị toàn diện, hãy xem xét áp dụng kỹ thuật chụp hình ảnh ngực vì các biến cố hiếm gặp của sự di chuyển đến mạch máu phổi đã được báo cáo.

  • Nếu que cấy nằm ở ngực, có thể cần đến phẫu thuật nội mạch để rút que cấy ra; nên tham vấn các chuyên gia y tế thành thạo về giải phẫu ngực.

CÓ THỂ 2 QUE CẤY KHÁC NHAU CÙNG HIỆN DIỆN

  • Bạn có thể gặp những phụ nữ được cấy IMPLANON không chất cản quang.

  • Thẻ bệnh nhân phải xác định rõ loại que đã được sử dụng:

    • IMPLANON (Không cản quang)

    • IMPLANON NXT (Que cấy chứa 68 mg etonogestrel [có cản quang])

  • Các kỹ thuật hình ảnh được sử dụng để xác định vị trí của que cấy không sờ thấy được tùy thuộc vào loại que cấy.

HÌNH ẢNH IMPLANON VÀ IMPLANON NXT 

Bảng tổng hợp khả năng nhìn thấy trên các phương pháp hình ảnh:

  • Nhìn thấy trên X-ray: IMPLANON (Không): Không | IMPLANON NXT (Có): Có

  • Nhìn thấy trên siêu âm: IMPLANON (Không): Có | IMPLANON NXT (Có): Có

  • Nhìn thấy trên CT: IMPLANON (Không): Không | IMPLANON NXT (Có): Có

  • Nhìn thấy trên MRI: IMPLANON (Không): Có | IMPLANON NXT (Có): Có

  • Định vị que cấy cản quang qua X-ray: Minh họa chi tiết qua các phim X-ray cánh tay hiển thị vị trí que cấy.

ĐỊNH VỊ QUE CẤY BẰNG SIÊU ÂM 

  • Yêu cầu kỹ thuật:

    • Nên được thực hiện bởi một chuyên gia y tế quen thuộc với qui trình định vị que cấy cũng như với thiết bị siêu âm.

    • Sử dụng đầu dò tuyến tính với tần số từ 10 MHz trở lên.

  • Thao tác: Điều chỉnh vùng focus lên bề mặt nông (dễ thấy được bóng lưng hơn) và tất cả phần mềm hỗ trợ làm rõ hình ảnh.

  • Độ chính xác: Với kỹ thuật và đầu dò chính xác, có thể xác định được vị trí que cấy. Thực hiện rút que lý tưởng là ngay sau/trong quá trình định vị để tăng độ chính xác.

  • Đặc trưng siêu âm:

    • Bóng lưng mạnh bên dưới que cấy nhìn theo mặt cắt ngang.

    • Que cấy là một điểm hồi âm nhỏ (2 mm) khi nhìn ở mặt cắt ngang.

ĐỊNH VỊ QUA MRI

  • Hình ảnh que cấy trên MRI là một vùng giảm đậm độ.

  • Điều quan trọng là cần phải phân biệt với mạch máu.

  • Có thể theo dõi qua các hình ảnh chụp trên một đoạn dài 40 mm.

  • Trường hợp đặc biệt: Trường hợp cấy sâu vào trong cơ nhị đầu, định vị bằng MRI cho thấy rõ vị trí que cấy cấy sâu vào cấu trúc cơ.

NẾU ĐỊNH VỊ QUE CẤY BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÌNH ẢNH THẤT BẠI

  • Có thể yêu cầu xét nghiệm etonogestrel trong huyết thanh để xác nhận sự hiện diện của IMPLANON NXT (que cấy chứa 68 mg etonogestrel) nhưng không xác định được vị trí của que cấy.

  • Vui lòng liên hệ với nhà cung cấp tại địa phương của bạn để được hướng dẫn thêm.

  • Nếu người phụ nữ không chắc chắn về việc liệu que cấy có tồn tại hay không, cô ấy nên sử dụng biện pháp tránh thai không chứa nội tiết tố.

CHUẨN BỊ VÀ THIẾT BỊ ĐỂ RÚT IMPLANON NXT

1. Nguyên tắc chuẩn bị

  • Việc rút que cấy chỉ nên được tiến hành trong điều kiện vô khuẩn bởi chuyên gia y tế quen thuộc với kỹ thuật rút que cấy. Nếu bạn không quen thuộc, hãy liên hệ với nhà cung cấp tại địa phương để biết thêm thông tin.

  • Trước khi bắt đầu quy trình, chuyên gia y tế cần đánh giá vị trí của que cấy và đọc cẩn thận các hướng dẫn.

  • Xác định vị trí chính xác của que cấy ở cánh tay.

  • Nếu không sờ thấy được que cấy, nó có thể nằm sâu hoặc đã di chuyển. Cần lưu ý que cấy có thể nằm gần các mạch máu và dây thần kinh.

  • Việc rút que cấy không thể sờ thấy chỉ nên được thực hiện bởi chuyên gia y tế có kinh nghiệm trong việc rút que cấy sâu và quen thuộc với giải phẫu cánh tay.

2. Thiết bị cần để rút Implanon NXT

  • Bàn khám, Khăn trải phẫu thuật vô khuẩn, Găng tay vô khuẩn.

  • Dung dịch sát khuẩn, Bút đánh dấu phẫu thuật (có thể).

  • Thuốc gây tê tại chỗ, Kim và ống tiêm.

  • Dao mổ vô khuẩn.

  • Kẹp (mosquito thẳng và cong).

  • Băng dán, Gạc vô khuẩn, Băng ép.

QUY TRÌNH RÚT IMPLANON NXT 

1. Các bước thực hiện

  • Để người phụ nữ nằm ngửa trên bàn, tay gập khuỷu tay và đặt nhẹ nhàng dưới đầu.

  • Xác định vị trí que cấy bằng cách sờ nắn. Ấn đầu que cấy gần với vai nhất xuống để cố định; một chỗ phồng lên sẽ xuất hiện cho thấy đầu que cấy gần khuỷu tay nhất. Nếu đầu đó không bật lên, việc rút sẽ khó khăn hơn và nên thực hiện bởi chuyên gia y tế có kinh nghiệm.

  • Đánh dấu đầu xa (đầu gần khuỷu tay nhất) bằng bút đánh dấu phẫu thuật.

  • Làm sạch vị trí bằng dung dịch sát khuẩn. Gây tê vị trí này (ví dụ 0,5–1 ml lidocaine 1%) ở nơi rạch da:

    • Lưu ý: Phải tiêm thuốc tê bên dưới que cấy để giữ que cấy gần bề mặt da; tiêm trên que cấy có thể làm việc rút ra khó khăn hơn.

  • Ấn đầu que cấy để cố định trong suốt thủ thuật. Bắt đầu từ đầu que cấy gần khuỷu tay nhất, tạo một đường rạch dọc 2 mm (song song với que cấy) hướng về phía khuỷu tay (cẩn thận không cắt phải đầu que cấy).

  • Đầu que cấy cần bật ra khỏi đường rạch. Nếu không bật ra, nhẹ nhàng đẩy que cấy về phía đường rạch cho đến khi nhìn thấy.

  • Kẹp que cấy bằng kẹp và rút ra. Nếu cần, nhẹ nhàng loại bỏ mô dính chặt bằng kẹp bóc tách. Nếu đầu que cấy không bộc lộ, tạo một đường rạch vào bao của mô và rút ra bằng kẹp.

  • Nếu không nhìn thấy đầu que cấy trong đường rạch, luồn kẹp (tốt nhất là kẹp mosquito cong, đầu hướng lên) nông vào đường rạch, kẹp que cấy và chuyển nhanh sang tay kia, dùng kẹp thứ 2 bóc tách mô xung quanh để rút que cấy ra. Nếu không thể kẹp được, ngừng thủ thuật và chuyển tuyến chuyên khoa.

2. Kiểm tra sau khi rút

  • Cần xác nhận đã rút toàn bộ que cấy dài 4 cm bằng cách đo chiều dài.

  • Đã có báo cáo về trường hợp que cấy bị gãy khi nằm trong cánh tay. Nếu rút một phần (dưới 4 cm), phải rút phần còn lại ra.

SAU KHI RÚT VÀ THAY QUE CẤY MỚI (Trang 64, 65)

1. Chăm sóc sau khi rút

  • Đóng đường rạch bằng miếng dán vết thương vô khuẩn.

  • Băng ép bằng gạc vô khuẩn để giảm thiểu bầm tím.

  • Người phụ nữ có thể tháo băng ép sau 24 giờ và miếng băng dính nhỏ che vị trí sau 3–5 ngày.

  • Có thể bắt đầu lại biện pháp tránh thai khác ngay lập tức nếu muốn tiếp tục tránh thai.

2. Cách thay que cấy Implanon NXT mới

  • Có thể thay ngay que cấy mới sau khi rút que cấy cũ, tương tự như thủ thuật cấy thông thường.

  • Que cấy mới có thể được cấy vào cùng một cánh tay và qua chính đường rạch dùng để rút que cũ (vị trí 8–10 cm từ mỏm lồi cầu trong xương cánh tay và 3–5 cm phía sau rãnh giữa cơ nhị đầu và tam đầu).

  • Nếu dùng lại đường rạch cũ, gây tê ngay dưới da tại đường rạch và tuân theo các bước cấy chuẩn.




Nhận xét